Bir işletmede ambalajlama işini herkes kendi bildiği gibi yapıyorsa, bir süre sonra aynı ürünü üç farklı şekilde paketlediğinizi fark edersiniz.
Bir çalışan ürünü iki tur streç film ile sarar, diğeri dört tur atar. Biri koliyi bantlamadan önce köşelerini güçlendirir, diğeri “nasıl olsa bir şey olmaz” deyip geçer. Sevkiyatın biri sorunsuz gider, diğerinde koli açılır.
İşte tam bu noktada ambalajlama standardı devreye giriyor.
Aslında ambalajlama standardı oluşturmak sanıldığı kadar karmaşık bir iş değil. Temel amaç basit: Aynı ürünü, aynı şartlarda, mümkün olduğunca aynı kaliteyle ve aynı yöntemle sevk edebilmek.
Ambalajlama standardı neden gerekli?İşletmeler büyüdükçe ambalajlama işi de büyüyor.
Günde 5 koli hazırlayan bir yerde çalışanların deneyimiyle iş yürüyebilir. Ama günlük 100, 200 veya daha fazla koli çıkmaya başladığında kişisel alışkanlıklara güvenmek ciddi sorun yaratır.
Bir ambalajlama standardı oluşturduğunuzda en azından şu soruların cevabı netleşir:
Ürün hangi koliye konulacak?
Koli içinde ne kadar boşluk bırakılacak?
Hangi bant kullanılacak?
Hangi ürünlerde köşe koruyucu kullanılacak?
Palet nasıl dizilecek?
Kaç kat streç film uygulanacak?
Hangi ürün elle, hangisi makine ile sarılacak?
Bunlar yazılı ve anlaşılır hale geldiğinde çalışan değişse bile sistem aynı şekilde devam eder.
Önce ürünleri gruplara ayırınBence işe “hangi streç filmi kullanalım?” sorusuyla başlamak yerine ürünleri sınıflandırmakla başlamak daha doğru.
Çünkü her ürünün ambalajlama ihtiyacı aynı değil.
Örneğin işletmenizde:
Hafif ürünler Ağır ürünler Hassas ürünler Sivri veya köşeli ürünler Nemden etkilenebilecek ürünler Paletli sevk edilen ürünleraynı ambalajlama prosedürüne tabi tutulmamalı.
Ürünleri gruplandırdıktan sonra her grup için ayrı bir ambalajlama yöntemi oluşturmak çok daha kolay olur.
Ambalajlama standardının temelini ölçüler oluştururBir standardın gerçekten işe yaraması için “düzgün paketle” gibi cümlelerden biraz uzaklaşmak gerekiyor.
Mümkün olduğunca ölçülebilir kriterler belirlemek daha sağlıklı.
Örneğin:
Koli ölçüsü: 40 × 30 × 25 cm
Dolgu: Ürünün hareket etmeyeceği kadar
Bant: Alt ve üst yüzeyde belirli uygulama
Streç: Belirlenen sarım sayısı
Palet yüksekliği: Belirlenen maksimum değer
Böylece yeni başlayan bir çalışan da ne yapacağını bilir.
Çünkü “özenli ambalajla” bir talimat değildir. Bir standartta mümkün olduğunca ne yapılacağı açıkça yazılmalıdır.
Özellikle B2B çalışan işletmelerde paletleme konusu ciddi önem taşıyor.
Kolilerin palet üzerinde gelişigüzel dizilmesi hem taşıma güvenliğini hem de sevkiyat verimliliğini etkileyebilir.
Paletleme standardında en azından şu konuların belirlenmesi faydalı olur:
Palet ölçüsü ne olacak?
Koliler hangi yönde dizilecek?
Maksimum kaç kat istif yapılacak?
Palet yüksekliği ne kadar olacak?
Ürün paletten taşacak mı?
Üstten veya yandan kayma ihtimali var mı?
Ve son olarak palet hangi yöntemle sabitlenecek?
Burada palet streç film önemli bir rol oynuyor. Çünkü amaç sadece paleti dışarıdan sarmak değil, üzerindeki yükü taşıma süresince mümkün olduğunca stabil tutmak.
Her işletmenin aynı streç filme ihtiyacı yokAmbalajlama standardı hazırlarken sık yapılan hatalardan biri de tek bir ürünü her yerde kullanmaya çalışmak.
Oysa streç film seçimi kullanım şekline göre değişebilir.
Elle sarılan ürünlerde el tipi streç film tercih edilebilir.
Daha yüksek hacimli operasyonlarda ve makineyle yapılan sarımlarda ise makine streci daha uygun olabilir.
Burada yalnızca mikron değerine bakmak da yeterli değil. Filmin genişliği, uzunluğu, dayanımı ve uygulama şekli birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle ağır yüklerde sanayi tipi streç film seçerken ürünün gerçekten hangi koşullarda taşınacağını dikkate almak gerekir.
“Kaç tur streç?” sorusuna herkes farklı cevap vermemeliBir işletmede çalışanların kullandığı film miktarı sürekli değişiyorsa maliyetleri kontrol etmek de zorlaşır.
Bir palet için 10 metre film kullanılan gün olur, başka gün 25 metre.
Bunun önüne geçmenin yolu bir sarım standardı belirlemek.
Örneğin belirli bir ürün grubunda:
Alt bölümde belirli sayıda tur Orta bölümde belirli sayıda tur Üst bölümde belirli sayıda tur Köşelerde ekstra sabitlemegibi bir uygulama standardı oluşturulabilir.
Burada amaç herkesi aynı sayıda tur atmaya zorlamak değil. İhtiyaç kadar film kullanarak tutarlı sonuç almak.
Bunun için film hesaplama aracımızı kullanarak kullanılan film miktarını daha sistemli şekilde değerlendirebilirsiniz.
Ambalaj maliyeti de standardın bir parçası olmalıAmbalajlama standardı sadece “ürünü nasıl koruyacağız?” sorusuna cevap vermemeli.
“Bunu kaça yapıyoruz?” sorusuna da cevap vermeli.
Çünkü gereğinden fazla kullanılan koli, bant, dolgu malzemesi veya streç film doğrudan maliyete dönüşür.
Bazen işletme hasarı önlemek için filmi gereğinden fazla kullanır. Bu kez ürün güvenli olsa bile ambalaj maliyeti gereksiz şekilde yükselir.
Bu nedenle standart oluştururken her ürün veya ürün grubu için yaklaşık ambalaj tüketimini bilmek oldukça faydalı.
Streç film maliyet hesaplama aracı da bu noktada işe yarayabilir.
Bence güzel bir ambalaj standardının önemli özelliklerinden biri şu:
Ürünü koruyacak kadar güçlü, gereksiz tüketim yaratmayacak kadar kontrollü olması.
Çalışanın kafasına göre değil, prosedüre göre çalışmasıStandart oluşturup bunu kimseye göstermemek de çok sık yapılan bir hata.
Hazırladığınız sistem çalışanların kolayca anlayabileceği şekilde olmalı.
Bunun için uzun uzun metinler yazmak yerine mümkün olduğunca görsel ve basit talimatlar kullanılabilir.
Örneğin:
1. Ürünü kontrol et
2. Uygun koliyi seç
3. Boşluğu doldur
4. Kutuyu kapat
5. Gerekliyse streç uygula
6. Son kontrolü yap
Hatta kritik ürünlerde fotoğraf üzerinden “doğru ambalajlama” ve “yanlış ambalajlama” örnekleri göstermek işi daha da kolaylaştırır.
Çalışanın standardı anlaması kadar, standardın uygulanmasının kontrol edilmesi de önemli.
Kontrol listesi oluşturunAmbalajlama standardının sonuna küçük bir kontrol listesi koymak çok işe yarıyor.
Mesela sevkiyattan önce:
☐ Ürün doğru koliye yerleştirildi
☐ Koli sağlam şekilde kapatıldı
☐ Ürün içeride hareket etmiyor
☐ Palet düzgün dizildi
☐ Yük dengeli
☐ Streç film yeterli seviyede uygulandı
☐ Dışarı taşan veya tehlikeli bölüm yok
☐ Sevkiyat etiketi doğru
Bu liste küçük bir şey gibi görünüyor ama özellikle yoğun operasyonlarda unutulan detayları ciddi şekilde azaltabilir.
Standardı bir kere hazırlayıp sonsuza kadar bırakmayınBu da önemli.
Ambalajlama standardı bir kere hazırlanıp dosyaya kaldırılacak bir belge değil.
Yeni ürün gelir. Yeni koli kullanılır. Taşıyıcı değişir. Makine değişir. Sevkiyat mesafesi değişir.
Bunlardan biri değiştiğinde mevcut ambalajlama yöntemi tekrar gözden geçirilmelidir.
Hatta zaman zaman hasarlı dönen ürünleri inceleyip şu soruyu sormak gerekiyor:
“Biz bunu doğru yaptığımızı sanıyoruz ama gerçekten doğru mu?”
Bazen iki dakikalık bir inceleme, aylarca devam eden gereksiz malzeme tüketimini ortaya çıkarabiliyor.
Üreticiden gelen deneyimi sahaya taşımakAmbalajlama standardı hazırlanırken sadece satın alma ekibinin veya depo çalışanlarının fikrine bakmak da yeterli olmayabilir.
Özellikle streç film gibi sarım performansının önemli olduğu ürünlerde, kullanılan malzemenin üretim özelliklerini bilmek de gerekiyor.
PaletStrec olarak streç film üretimine odaklanırken farklı kullanım senaryolarını dikkate alıyoruz. El tipi uygulama ile makine uygulamasının aynı olmadığını, her yükte aynı filmin aynı sonucu vermeyebileceğini sahada görmek mümkün.
Bu yüzden işletmelerin ambalaj standardı oluştururken ürün + yük + taşıma yöntemi + kullanılan ambalaj malzemesi dörtlüsünü birlikte değerlendirmesi daha sağlıklı.
Sonuç: İyi standart, işi kişiden bağımsız hale getirirİşletmeler için ambalajlama standardı oluşturmanın temel amacı aslında çok basit:
“Bu işi bugün Ahmet yaptı, yarın Mehmet de yapsa aynı kaliteyi yakalayabilelim.”
Bunun için ürünleri gruplamak, koli ve palet ölçülerini belirlemek, doğru malzemeleri seçmek, streç film kullanımını standartlaştırmak ve son kontrol aşamasını netleştirmek yeterli bir başlangıç sağlar.
İş büyüdükçe bu standartları geliştirmek de gerekir. Çünkü iyi bir ambalajlama sistemi sadece ürünün zarar görmesini önlemez; aynı zamanda malzeme tüketimini, işçilik süresini ve toplam ambalaj maliyetini de daha görünür hale getirir.
Bu konuda daha fazla uygulama ve teknik içerik için blog bölümümüzdeki ambalajlama ve streç film rehberlerine de göz atabilirsiniz.
Sonuçta mesele sadece ürünü paketlemek değil.
Ürünün depodan çıktığı andan müşterinin eline ulaştığı ana kadar nasıl korunacağını baştan planlamak.